Không, bệnh nhân không phải người tiêu dùng…

“Không, bệnh nhân không phải người tiêu dùng…”

Đây là phát biểu của bác sĩ Arthur Caplan, được đăng trên trang Medscape vào tháng 4/2019, về vấn đề đạo đức y khoa, quan hệ giữa bác sĩ và bệnh nhân trong thời đại ngày nay.

Xin chào mọi người, tôi là Arthur Caplan. Tôi đang công tác tại Trường Y thuộc Đại học New York, chủ nhiệm Khoa Đạo đức Y khoa. Trong một bài báo được đăng tải gần đây của các học giả tại Trung tâm Hastings – một viện nghiên cứu về đạo đức sinh học tại Garrison, New York, các tác giả đã đưa ra một lập luận rất thú vị: bệnh nhân không nên bị xem là người tiêu dùng.

Tôi thực sự đồng tình với quan điểm này. Tôi còn muốn bổ sung thêm rằng: các bác sĩ không nên bị xem là nhà cung cấp. Trong hệ thống chăm sóc sức khỏe của chúng ta hiện nay, thiên hướng kinh doanh đang ngày một định hình và thay đổi khái niệm về mối quan hệ giữa bác sĩ và bệnh nhân.

Các học giả tại Hastings lập luận rằng nói bệnh nhân là người tiêu dùng đồng nghĩa với việc họ có các lựa chọn và hành động [mang đặc tính của người tiêu dùng], nhưng thực chất những bệnh nhân và những người sẽ là bệnh nhân ấy không có sự lựa chọn. Ví dụ, nếu tôi là một người tiêu dùng, tôi có thể đi mua bia, hoặc tôi sẽ chọn nên đi nghỉ mát ở đâu và tại khách sạn nào. Tôi có thể tìm kiếm trên các website và nghiên cứu thông tin các sản phẩm. Tôi có thể kén cá chọn canh một chút, nếu tôi muốn vậy, và chọn cho mình sản phẩm hợp ý nhất.

Trái lại, một bệnh nhân hay người sắp là bệnh nhân ấy thường không có lựa chọn như vậy. Họ đang rơi vào một guồng máy và bị bảo phải tới bệnh viện, phòng khám hay làm thế này làm thế kia; họ không có lựa chọn sẽ làm gì. Nếu bạn đang sầu não vì một vấn đề sức khỏe từ trên trời rơi xuống, bạn sẽ không có thời gian đi mua sắm để ngắm nghía vị chuyên gia chỉnh hình này hay ông bác sĩ tiểu đường kia.
Bạn thường nhanh chóng nhận lấy những lời khuyên từ bạn bè hay bác sĩ gia đình, nhưng bạn không cư xử ở vị thế của một người tiêu dùng. Hành vi tiêu dùng không phải là một đặc tính của hệ thống chăm sóc sức khỏe, nó không thực sự là một ngành kinh doanh do thị trường dẫn dắt.

Hệ thống chăm sóc sức khỏe của chúng ta không có thông tin, và bệnh nhân không có vị thế đi mua hàng hay tìm hiểu về sản phẩm trước khi ra quyết định như trong các thị trường bình thường khác. Tôi nghĩ họ ở vào một vị thế mong manh hơn rất nhiều, phụ thuộc hơn rất nhiều; họ thường phải loay hoay trong bóng tối và không có lựa chọn nào khác. Căn phòng cấp cứu người ta đưa bạn vào ấy không phải là nơi bạn mua hàng online. Tôi nghĩ chúng ta nên dừng nói về các bệnh nhân cứ như thể họ là người tiêu dùng.

Lương y nên như từ mẫu, chứ không phải thương nhân.

Tôi biết mọi người đang cảm thấy phấn khích với thời buổi hiện đại này, khi chúng ta đưa những cách làm của các ngành khác, như ngành kinh doanh khách sạn [vào để áp dụng cho chữa bệnh], chúng ta cố gắng để bệnh nhân cảm thấy thoải mái hơn với những bữa ăn ngon và các tấm trải giường thơm tho sạch sẽ.

Nhưng tôi lại cảm thấy lo với xu hướng này vì tôi không nghĩ bệnh viện nên biến thành khách sạn. Chúng nên là nơi có ít sự lây nhiễm, điều trị hiệu quả, bệnh nhân bớt đau đớn, nếu xét tới những gì chúng ta đang làm tại đây. Tôi cảm thấy không yên tâm vì xu hướng tiếp thị bán hàng kiểu ấy.

Xét về tổng thế, tôi không muốn thay thế đạo đức nghề y và sự chuyên nghiệp của bác sĩ bằng những thuật ngữ và đạo đức kinh doanh. Tôi không nghĩ điều đó tốt cho bệnh nhân. Tôi nghĩ nó sẽ bắt đầu dẫn khởi những suy nghĩ để làm sao vận hành hệ thống kinh doanh [cho tốt]. Điều này không tốt cho các bác sĩ, vì nó bắt đầu khiến họ cảm thấy mình như những con tốt hoặc đại lý bán hàng và đánh mất đi vị thế chuyên nghiệp cùng sự tôn trọng và uy tín của nghề.

Tôi biết chữa bệnh là phải dính đến tiền; tôi không ngây thơ về điều đó. Nhưng điều đó không có nghĩa chúng ta phải xây dựng một mô hình kinh doanh trong khi cố gắng ra quyết định phục vụ tốt nhất cho bệnh nhân.

(Hạ Chi dịch)

Chuyện giàu chuyện sang đầu tháng:

Người giàu trong xã hội càng nhiều lên, nhưng người sang không tăng mấy. Ai sang thì chắc chắn đã giàu, còn người giàu thì chưa chắc có được sự sang, tức sự quý phái toát ra từ cốt cách và tâm hồn, không phải do quần áo, xe cộ, nước hoa, ăn uống, tiền bạc địa vị bằng cấp mang lại. Muốn sang, người ta phải tự nhận thức và thay đổi tư duy và hành động nhiều lắm. Nếu bạn muốn sang, đọc nghiền ngẫm bài dưới đây. Câu nào cũng hay cả.

1. Hai bạn ly hôn nhanh chóng chỉ sau 1 năm sống chung, mặc dù đã 10 năm yêu nhau. Khi gặp bạn bè chung, chỉ có thể nghe 2 bạn nói những điều tốt đẹp của người kia. Một số người sẽ khó chịu, bảo nếu "toàn tốt đẹp thế thì sao không sống với nhau đi, bọn tôi muốn nghe cậu nói SỰ THẬT. Có phải là lý do X, Y, Z....không" . XYZ là cái muốn nghe của người tò mò (dưới danh nghĩa quan tâm). Đáp lại là một nụ cười, và "mình xin giữ trong lòng, nói ra điểm không tốt của người cũ là người không tử tế". Đám bạn ngao ngán vì cần "moi tin tức" để loan truyền, mà "nó không nói điểm nào để có thể đi buôn chuyện". Người tầm thường, bé mọn chỉ toàn nhìn điểm tiêu cực, và khi chia tay (hôn nhân lẫn đối tác làm ăn, quan hệ bạn bè) là "nói cho đã, trút cho hết" thậm chí còn "thêm thắt vào để lấy thêm quân ủng hộ". Nhưng người cao thượng và tử tế họ khác. Người SANG không bao giờ nói điểm xấu của người họ từng gặp trong đời.

2. Phỏng vấn một bạn trẻ vừa nghỉ làm ở công ty có thu nhập cao, môi trường tốt. Hỏi lý do nghỉ việc, bạn xin phép được im lặng. Anh trưởng phòng còn non nớt, ép khai cho được với câu đe nẹt như "nếu không nói thì chúng tôi không nhận". Bất ngờ bạn trẻ đáp lại "Dạ theo em, khi nói về người xưa, chốn xưa, nếu không nói được những lời nào tốt đẹp thì nên im lặng ạ". Thông thường, khi người ta nghỉ việc, họ bực bội mà tuôn ra những lời không thương tiếc về chỗ đó, để chứng minh rằng "công ty mày tệ quá nên tao mới dứt áo ra đi". Vì muốn được "có giá" hơn nên mình nhấn mạnh cái khuyết điểm (mà chưa chắc đã là) của chốn xưa để họ cùng nhau phê phán, nghe cho sướng tai vì..."đâu phải chỉ mình tôi thấy vậy". Tâm lý học nói rằng, những người có cái tôi lớn thường hay nhìn điểm xấu của người khác để tự nâng họ lên, tự sướng tinh thần vì họ luôn đúng, luôn tốt, là nạn nhân, là bị hại, nguyên nhân là do người khác cả. Người tử tế không nên vậy. Nhớ nhé các bạn, nói về người vắng mặt, kể cả trên mạng, nếu không nói được điều gì tốt đẹp về họ, THÌ IM LẶNG. Và người nghe, ban đầu thấy thú vị vì tò mò, nhưng sau đó thì họ sợ, vì "biết đâu khi nói với người khác, nó cũng nói mình y chang vậy". Gần người ưa nói về khuyết điểm của người khác, ta sẽ bị năng lượng xấu, hạn chế tiếp xúc để không bị năng lượng này lây lan. Nếu bạn muốn nói khiếm khuyết của ai đó, trực tiếp gặp mặt nói mới là người TỐT. Còn không dám thì thôi. Còn ai nghe người khác nói điểm yếu của mình trực tiếp mà tự ái phản ứng lại (thay vì tiếp thu) thì quá trẻ con hoặc cái tôi lớn. Không nên kết giao với người có máu tự ái, rất tốn thời gian.

3. Trong võ thuật, nguyên tắc chung là không được "đánh dưới thắt lưng", tức phần bụng dưới. Mặc dù đánh nhau là để giành chiến thắng, nhưng thắng phải vinh quang, phải cao thượng, có đạo đức, có tư cách. Đánh lén, đánh úp bất thình lình, bắn tỉa, đánh dưới hạ bộ....đều bị xem là hèn, hạ đẳng. Và tuyệt đối không được đánh khi người ta đã giơ tay xin hàng, hoặc phải dừng tay khi đối thủ đã ngã. Những quý tộc phương Tây hay Nhật Bản ngày xưa, nếu giải quyết mâu thuẫn có thể chọn đấu kiếm, đấu súng, chết trong kiêu hãnh. Chiến tranh là chuyện của người đàn ông, không lôi phụ nữ và trẻ con vào. Chuyện phụ nữ tham gia đánh giặc hay trẻ con anh hùng là sản phẩm lịch sử trong các cuộc chiến tranh vệ quốc, tránh nhắc nhiều vì không phù hợp trong thế giới văn minh ngày nay. Phụ nữ còn phải tốn thời gian cuộc đời họ để làm nhiệm vụ duy trì nòi giống cho loài người, chăm sóc người già và trẻ em cho đàn ông ra trận, chăm lo sản xuất hậu phương, cần được nâng niu bảo vệ như ong thợ bảo vệ ong chúa. Thương trường là chiến trường. Cạnh tranh là tất yếu nhưng "đánh dưới thắt lưng" là điều mà một doanh nghiệp tử tế không ai làm. Một doanh nghiệp tử tế phải bắt đầu bằng người chủ tử tế, rồi văn hoá tử tế lan truyền dần xuống dưới các cấp quản lý, tới mọi nhân viên. Doanh nghiệp ngoài tích luỹ tài chính, cũng phải SANG THIỆT SANG để thế giới ngước nhìn.

4. Một nhân vật nổi tiếng, khi bị sự cố, lập tức có nhiều tin đồn lan ra, nhiều bài viết kể về. Bản án chưa tuyên, mà đã dùng các cụm từ như "hắn, tên, gã" (nếu phụ nữ là "ả, thị"). Ai cũng là quan toà dù chưa 1 ngày học luật. Thông tin về người đó dưới tựa để "đằng sau, chuyện chưa kể,..." được đám tò mò quan tâm nhất. Báo chí phương Tây họ có cụm từ "bầy kềnh kềnh", một loài chim chuyên ăn xác thối, chỉ lao vào rỉa rói khi con mồi đã bị thương không chống cự được, khác với đại bàng là kiêu hãnh chủ động săn mồi khoẻ mạnh để ăn. Phương Đông nhẹ nhàng hơn với cụm từ "giậu đổ bìm leo". Bìm là một loại cây yếu đuối, chờ "giậu đổ" thì mới dám leo lên. Đạp người đã ngã ngựa là cách hành xử tiểu nhân. Mình nên nhìn lại mình, nếu thấy hả hê trước sự cố của 1 ai đó (kiểu đáng đời, đáng kiếp, cho chừa....) thì mình vẫn còn tư duy tiểu nhược. Còn ghét người khác thì còn chưa thể thành người SANG.

5. Người nông dân xưa với tầm nhìn hạn chế mới nghĩ ra các chuyện cổ tích lấy ác trả ác, lấy oán trả oán, vui mừng khi mẹ con Cám bị hành hạ thể chất lẫn tinh thần. Các chi tiết không văn minh trong truyện xưa (ví dụ cắt đầu dâng thủ cấp, nói dối, nuốt lời...trong Tam Quốc chẳng hạn) đều đã biên tập lại không cho xuất bản trên khắp thế giới vì không phù hợp. Ai còn mải mê tích tụ thêm đất thêm nhà (dù đã đủ cho nhu cầu cư ngụ), rồi ham ăn háu uống (bia dô dô cả thùng), ăn thịt cún (tức thịt cẩu), lấy máu tươi làm canh (tiết canh), hay động vật hoang dã thì là hạng PHÀM PHU TỤC TỬ, một đời không sao trở thành người sang được. Người SANG họ có tâm hồn nên thích đọc sách, họ yêu thơ mến văn, yêu âm nhạc, hội hoạ, yêu cà phê -yêu trà-yêu rượu vang, yêu thiên nhiên và yêu con người, ưa du lịch và khám phá, luôn biết vừa đủ vật chất để nâng cao giá trị giải trí tinh thần. Ai không lao động dù lành lặn, còn nhận tiền trợ cấp của người khác là không thể sang. Thơ văn không ai ca ngợi tầm gửi, các loại dây leo thân mềm, mà người ta ca ngợi cây tùng, cây bách, cây thông. Hiên ngang và cô đơn giữa trời đất, vươn thẳng, chịu gió chịu tuyết chịu sương, chịu điều tiếng nhưng vẫn quý phái bình thản. "Kiếp sau xin chớ làm người. Làm cây thông đứng giữa trời mà reo" (Nguyễn Công Trứ).

6. Để làm được người sang thì đầu tiên phải là người tử tế. Muốn có tử tế, thì phải có một văn hoá lớn, một triết học rất sâu, một bản lĩnh lớn, đủ trình độ nhận thức và chiến thắng được cảm xúc, cảm tính của cá nhân, vượt qua lòng tham của người tầm thường. Mọi cảm xúc rồi sẽ qua, chỉ có hành động lúc cảm xúc là để lại hậu quả (kể cả vụ kia). Tôn trọng sự thật, logic, quý trọng người khác, thương yêu tha nhân như thân nhân...mới là đẳng cấp. Để kết thúc bài viết, mình xin kể các bạn nghe về sự tích cây thông Noel, mà các bạn thường thấy dịp giáng sinh, nhưng ít người biết xuất xứ. Ở nước Đức ngày xưa, có một tiều phu nọ rất nghèo, đi hái củi mỗi ngày. Đêm cuối năm, mùa đông lạnh tuyết trắng trời. Trên đường đi làm về nhà, ông thấy có một đứa trẻ nằm co quắp dưới một gốc thông, đã đói lả. Ông mang về nhà, sưởi ấm, cho ăn uống. Sáng mai tỉnh dậy, không thấy đứa trẻ đâu, ông mở cửa ra tìm thì thấy một cây thông thật đẹp đặt trước cửa nhà, hôm đó là gần ngày giáng sinh. Có thể chú bé đã tỉnh dậy, đi tìm một cây thông đẹp tặng ông làm quà, hoặc Chúa cải trang đứa bé để thử lòng nhân đức, tử tế trong đối xử với nhau của con người. Từ đó, cây thông Noel còn gọi là cây nhân đức, hoặc một số nước còn gọi là cây tử tế, thường được trang trí từ tháng 12 cho đến hết năm mới dương lịch.

Tháng 12, mùa giáng sinh, mùa nhân đức, mùa tử tế đang về....

(Tony Buổi sáng)

​

► Chia lửa cùng đàn em đi thi quốc gia 2018

LẠI CÓ GIÁ SỬ DỤNG DỊCH VỤ ĐÀO TẠO

Hãy tưởng tượng xem!

Sau khi bộ giáo dục đào tạo sử dụng cụm từ “giá sử dụng dịch vụ đào tạo” thay cho học phí thì chúng ta tiếp tục tiến hành chuẩn hoá các lĩnh vực thống nhất từ trung ương đến địa phương theo luật Giá...

Nếu "học phí" thành "giá dịch vụ đào tạo" thì: 

- Trường học sẽ trở thành "Trạm thu giá dịch vụ đào tạo";

- Bằng tốt nghiệp sẽ thành "Giấy chứng nhận sử dụng giá dịch vụ đào tạo"

- Thầy giáo sẽ thành " người thu giá dịch vụ đào tạo"...

- HS-SV sẽ thành "trả giá dịch vụ đào tạo".

Đến bộ y tế thì...

Bệnh viện sẽ là trạm thu giá dịch vụ y tế..

Bác sĩ điều trị sẽ thành người ra giá dịch vụ y tế.

Bênh nhân sẽ thành người trả giá dịch vụ y tế....

Các ngành còn lại cứ như thế mà thay thế cho phù hợp với luật giá..

Đến tên gọi các bộ cũng thay đổi theo trào lưu giá

Cụ thể

Bộ GTVT thì đổi thành bộ Giá sử dụng thông vận tải, gọi tắt là bộ Giá thông tải. Bộ y tế thành bộ Giá tế. Bộ tài chính thành Giá chính. Bộ Nông nghiệp thành bộ Giá nghiệp, bộ Tài môi thành Giá môi, bộ Công an thành bộ Giá an, quốc phòng thành Giá phòng...

Đến tổ chức đoàn thể thì cũng phải sửa, đóng đoàn phí gọi là giá sử dụng dịch vụ đoàn, Đảng, Công đoàn cũng thế...

Có như vậy mới kiến tạo,mới đột phá...

Ôi! Trời ơi! Tưởng tượng đến đây thì không thể tưởng tượng được.

Chỉ còn Đậu xanh rau Má mới là Phí ...

Ngắc ngứ học sinh ngồi nhầm lớp

Vào năm học. Mẹ nghe con được lên lớp 2, vội làm đơn, mang đến gặp hiệu trưởng nhà trường để xin cho con về lại lớp 1.

Nhưng hiệu trưởng nói, cứ để cho cháu học từ từ ở lớp 2.. !!

Mẹ cháu thì lo lắng con "nó không biết chi hết trơn" lên lớp cũng ngồi chơi thôi chứ có biết chi đâu mà viết!

Về năng lực của cháu thì, khi hỏi: 2+1 bằng mấy cháu vẫn trả lời là 2, bảo cháu viết cái tên của mình, cháu cũng chịu.

Thế nhưng thi học kỳ cuối năm lớp 1 cháu 6 điểm toán, đủ để tống cổ nó lên lớp 2. Mẹ cháu thì bảo: chắc có đứa mô bày hắn mới được 6 điểm ?!

Ông hiệu trưởng cho rằng, về nguyên tắc đủ điểm thi là được lên lớp. Nếu lớp 2 mà học không đạt nữa thì cho ở lại...

...đúng qui trình, có lẻ còn nhiều em cũng "đúng qui trình" thành tích giáo dục nên chấp nhận ngồi nhầm lớp...!

* Chuyện xảy ra ở trường Trần Đình Nam, xã Đại Hưng, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam.

Có chữ mà hổng có nghĩa

Chuyện một thanh niên 25 tuổi có đôi mắt "mang hình viên đạn" vào chùa hành đạo, nhưng đạo thì không hành anh quay lại "hành" chính sư thầy và các sư sãi trong chùa, gây nên cảnh thương tâm ở chốn tịnh viên.

Các cây bút như được dịp câu view giật tít càng  náo loạn hơn như sư chém giết, truy sát, làm náo loạn cảnh chùa

Thiết nghĩ, mặc áo cà sa chưa phải là sư, vào chùa 5 tháng sao phải là sư, tu 5-10 chưa hẳn là sư. Vì sư phải đủ thiện căn, đủ tinh tấn mới được sư phụ phong sư (thầy), phật tử (đạo tràng) mới quy y để hướng thiện phải nhiều khổ hạnh mới tính tấn...

Sự dễ dãi của đạo Phật cũng xuất phát từ tâm thiện ý nên xem tự nguyện là hơn qui tắc tổ chức...nên nhiều sư tự phong rồi, rồi sư quốc doanh chuyên đi làm bậy, phản đạo.

Vì vậy, khi có chữ mà anh không có tâm thì anh dẫn dắt số đông mạc sát sư thầy chân tu, làm giảm uy tín Phật đạo

Cũng giống như anh trộn chó. Anh học trường luật mà chưa tốt nghiệp thì ai công nhận anh luật sư, thế mà cứ viết luật sư trộm chó ?!

Chữ nghĩa là vậy, có chữ mà không có nghĩa cũng giống như có đầu mà không có óc 

Học ngoại ngữ gì

Học ngoại ngữ gì?

Theo đề án ngoại ngữ 2020, bắt đầu năm 2017 bộ GD sẻ đưa 2 ngoại ngữ Trung và Nga vào dạy thí điểm từ học sinh lớp 3 học cho đến năm lớp 12.

Thời bao cấp cũng 2 NN này được dạy phổ biến nhưng theo thời gian và thực tế nhu cầu thì 2 NN này dần ít phổ biến cho đến nay.

Học NN thì ai thích gì học nấy, học ngoại ngữ cũng chẳng cần "định hướng" mà theo nhu cầu của người học. Đừng thí điểm nữa, càng thí điểm càng tệ hại...

Việc học NN gì thì hãy để PHHS tự chủ

Cũng giống như học tiếng Anh. Bộ thí điểm không bắt buộc học nhưng PH cũng buộc con em mình phải học cho tương lai rồi.

Việc giáo dục nên để tự chủ và vận động theo qui luật cung cầu!